Ի՞նչ է անձնական վնասվածքի պահանջը
Անձնական վնասվածքի պահանջը փոխհատուցման պահանջ է այն անձից կամ բիզնեսից, որի անզգուշության պատճառով Դուք վնասվածք եք ստացել։ Կալիֆոռնիայում իրավական հիմքը սովորաբար անփութությունն է (negligence)։ Ինչ-որ մեկը պարտավոր էր ողջամիտ զգուշություն ցուցաբերել Ձեր նկատմամբ, չի ցուցաբերել, և արդյունքում Դուք տուժել եք։ Այնուհետև անձնական վնասվածքների փաստաբանն ապացույցներով հիմնավորում է այս կետերից յուրաքանչյուրը։
Գործնականում պահանջների մեծ մասը վճարում է ոչ թե անհատը, այլ ապահովագրական ընկերությունը։ Պահանջը վարում է վարորդի ավտոապահովագրողը, խանութի պատասխանատվության ապահովագրողը կամ կապալառուի առևտրային ապահովագրողը։ Այն ուսումնասիրում է դեպքը և ապա որոշում, թե ինչ առաջարկել։ Ահա թե ինչու են ապահովագրական գործակալի հետ առաջին զրույցներն այդքան կարևոր։
Ընկերությունը վարում է վնասվածքի երեք տեսակի գործեր։ Ավտովթարի պահանջները ներառում են նաև չապահովագրված և դեպքի վայրից փախած վարորդների հետ բախումները։ Սայթաքելու և ընկնելու հետևանքով վնասվածքները տեղի են ունենում ուրիշի տարածքում։ Եվ վերջապես, շինհրապարակում ստացած վնասվածքները հաճախ ընթանում են աշխատողների փոխհատուցման պահանջին զուգահեռ։
Ո՞վ կարող է ներկայացնել անձնական վնասվածքի պահանջ
Ցանկացած ոք, ով տուժել է ուրիշի անզգուշության պատճառով, կարող է ներկայացնել անձնական վնասվածքի պահանջ։ Սա ներառում է վարորդներին, ուղևորներին, հետիոտներին, հեծանվորդներին, գնորդներին, վարձակալներին և աշխատողներին։ Պարտադիր չէ, որ մեքենան վարած լինեք հենց Դուք։ Պարտադիր չէ նաև լինել ԱՄՆ քաղաքացի կամ բնակիչ՝ անձնական վնասվածքների փաստաբան վարձելու և պահանջ ներկայացնելու համար։
- Ուղևորներ Ուղևորը սովորաբար կարող է պահանջ ներկայացնել մեղավոր ցանկացած տրանսպորտային միջոցի վարորդի դեմ։ Սա ներառում է նաև այն մեքենայի վարորդին, որով նա երթևեկում էր։ Ապահովագրողներն ու երդվյալ ատենակալները հազվադեպ են ուղևորներին մեղավոր ճանաչում։
- Երեխաներ Երեխայի անունից պահանջը ներկայացնում է ծնողը կամ խնամակալը։ Ցանկացած հաշտության համաձայնություն այնուհետև պահանջում է դատարանի հաստատում (Code of Civil Procedure § 372 և Probate Code § 3500)։
- Ընտանիքները՝ մահվան դեպքում Օրենքով (Code of Civil Procedure § 377.60) ամուսինը, ընտանեկան համակեցության գործընկերը (domestic partner), երեխաները և որոշ այլ հարազատներ կարող են ներկայացնել ուրիշի մեղքով մահվան (wrongful death) պահանջ։
- Աշխատողներ Աշխատավայրում ստացած վնասվածքը սովորաբար աշխատողների փոխհատուցման հարց է։ Այնուամենայնիվ, դրան զուգահեռ կարող է ընթանալ երրորդ կողմի պահանջ՝ աշխատավայրում գտնվող մեկ այլ ընկերության դեմ։
Ի՞նչ պետք է ապացուցեք վնասվածքի պահանջում
Պետք է ցույց տաք չորս բան։ Մյուս կողմը զգուշության պարտականություն ուներ Ձեր նկատմամբ և խախտել է այն, այդ խախտումը պատճառել է Ձեր վնասվածքը, և վնասվածքը հանգեցրել է իրական կորուստների։ Յուրաքանչյուր կետ պահանջում է ապացույցներ, և ապահովագրողները յուրաքանչյուրը ստուգում են առանձին։
- Պարտականություն Վարորդները պարտավոր են ողջամիտ զգուշություն ցուցաբերել ճանապարհի մյուս մասնակիցների նկատմամբ։ Սեփականատերերը պարտավոր են ողջամիտ զգուշություն ցուցաբերել այցելուների նկատմամբ (Civil Code § 1714)։ Կապալառուները նույն պարտականությունն ունեն իրենց մոտակայքում աշխատող մարդկանց նկատմամբ։
- Խախտում Կարմիր լույսի տակ անցնելը, հատակին թափված հեղուկը ժամերով թողնելը, պաշտպանիչ բազրիքը հանելը։ Հարցն այն է, թե ինչպես կվարվեր ողջամտորեն զգույշ մարդը նույն իրավիճակում։
- Պատճառահետևանքային կապ Խախտումը պետք է պատճառած լինի վնասվածքը։ Ապահովագրողները հաճախ պնդում են, որ խնդիրը գոյություն է ունեցել մինչև վթարը, և ահա թե ինչու են քննարկվում նախկին բժշկական փաստաթղթերը։
- Վնասի հատուցում Բժշկական ծախսեր, կորցրած աշխատավարձ, ապագա բուժում, ինչպես նաև վնասվածքի պատճառած ցավն ու առօրյա կյանքի խաթարումը։ Առանց փաստաթղթավորված կորուստների՝ նույնիսկ ակնհայտ մեղքի դեպքում գործը քիչ արժեք ունի։

Ինչպե՞ս է համեմատական մեղքն ազդում փոխհատուցման վրա
Կալիֆոռնիայի զուտ համեմատական մեղքի կանոնի համաձայն՝ Ձեր սեփական մեղքի տոկոսը նվազեցնում է փոխհատուցումը, բայց երբեք չի վերացնում այն։ Կալիֆոռնիայի Գերագույն դատարանն այս կանոնն ընդունել է 1975 թվականին՝ Li v. Yellow Cab Co. գործով, և այն մինչ օրս կարգավորում է վնասվածքի պահանջները։

Օրինակ, եթե երդվյալ ատենակալները Ձեզ ճանաչեն բախման համար 20%-ով մեղավոր, դատարանը Ձեր փոխհատուցումը կնվազեցնի 20%-ով։ Նույն թվաբանությունը կիրառվում է նաև հաշտության բանակցություններում։ Ահա թե ինչու են ապահովագրական գործակալներն այդքան հաճախ ակնարկում, որ Դուք նայում էիք հեռախոսին, չափազանց արագ էիք վարում կամ ուշադիր չէիք, թե ուր եք քայլում։
Երկրորդ կանոնը՝ 51-րդ նախաձեռնությունից (Proposition 51, Civil Code § 1431.2), կիրառվում է, երբ մեղավոր է մեկից ավելի պատասխանող։ Յուրաքանչյուր պատասխանող կարող է պատասխանատվություն կրել Ձեր բոլոր տնտեսական կորուստների համար, ինչպիսիք են բժշկական ծախսերը և կորցրած աշխատավարձը։ Սակայն ոչ տնտեսական կորուստների, օրինակ՝ ցավի և տառապանքի համար, յուրաքանչյուրը վճարում է միայն իր մեղքի տոկոսի չափով։
Որքա՞ն ժամանակ ունեք պահանջ ներկայացնելու համար
Կալիֆոռնիայում վնասվածքի պահանջների մեծ մասով հայցը պետք է դատարան ներկայացնեք վնասվածքից հետո երկու տարվա ընթացքում (Code of Civil Procedure § 335.1)։ Պետական մարմնի դեմ պահանջների ժամկետը շատ ավելի կարճ է։ Դրանց դեպքում անհրաժեշտ է գրավոր պահանջ ներկայացնել տվյալ մարմնին, սովորաբար վեց ամսվա ընթացքում (Government Code § 911.2)։
Վեցամսյա կանոնը շատերին անակնկալի է բերում, քանի որ նրանք չեն գիտակցում, որ պահանջն առնչվում է պետական մարմնի հետ։ Օրինակ՝ քաղաքային ավտոբուսի հետ բախումը կամ շրջանային (county) շենքի աստիճաններին ընկնելը ենթակա են այս կանոնին։ Նույնը վերաբերում է վատ պահպանվող հանրային ճանապարհի պատճառած վնասվածքին։ Ժամկետը բաց թողնելը կարող է փակել պահանջը՝ նախքան այն կսկսվի։
Այլ ժամկետներ են կիրառվում անչափահասների, բժշկական անփութության, չապահովագրված վարորդի հետ կապված պահանջների և աշխատողների փոխհատուցման դեպքում։ Դրանք կողք կողքի ներկայացված են անձնական վնասվածքի պահանջների ժամկետների էջում։
Ինչպե՞ս է ընթանում անձնական վնասվածքի գործը՝ քայլ առ քայլ
Վնասվածքի գործերի մեծ մասն անցնում է նույն ընդհանուր ճանապարհով՝ առաջին զանգից մինչև հաշտության համաձայնություն կամ դատարանի որոշում։ Յուրաքանչյուր փուլի տևողությունը կախված է նրանից, թե որքան է տևում բուժումը և ինչպես է արձագանքում ապահովագրողը։
- Խորհրդատվություն Դուք պատմում եք, թե ինչ է պատահել։ Նախքան որևէ բան ստորագրելը՝ անձնական վնասվածքների փաստաբանը Ձեզ կասի, արդյոք պահանջ կա, որոնք են ժամկետները և ինչպես է հաշվարկվում վարձավճարը։
- Ուսումնասիրություն Ընկերությունը հավաքում է ոստիկանության կամ միջադեպի արձանագրությունները, լուսանկարները, վկաների տվյալները և ապահովագրական տեղեկությունները։ Այն նաև ապացույցների պահպանման պահանջով նամակներ է ուղարկում, երբ տեսագրությունները կամ սարքավորումներն այլապես կարող են անհետանալ։
- Բուժում Դուք կենտրոնանում եք ապաքինման վրա։ Պահանջը սովորաբար չի գնահատվում, քանի դեռ Ձեր բժիշկները չեն կարող ասել, թե ինչպիսին կլինի Ձեր երկարաժամկետ վիճակը։
- Պահանջագիր և բանակցություններ Ապահովագրողին ուղարկվում է գրավոր պահանջագիր (demand)՝ բժշկական փաստաթղթերով, հաշիվներով և աշխատավարձի ապացույցներով։ Շատ պահանջներ լուծվում են հենց այս փուլում։
- Հայց, անհրաժեշտության դեպքում Եթե ապահովագրողն արդարացի գումար չի առաջարկում, ընկերությունը հայց է ներկայացնում առաջին ատյանի դատարան (Superior Court)։ Այնուհետև գործն անցնում է ապացույցների բացահայտման (discovery), հաշտարարության (mediation) և, երբեմն, դատաքննության փուլերով։
Թե ինչպես է ընթանում ընկերության հետ աշխատանքը յուրաքանչյուր փուլում, բացատրված է գործընթացի մասին էջում։

Որքա՞ն արժե վնասվածքի պահանջը
Վնասվածքի պահանջի արժեքը վնասվածքի փաստաթղթավորված արժեքն է՝ նվազեցված Ձեր մեղքի բաժնով, եթե այդպիսին կա։ Գործնականում այն սահմանափակվում է նաև առկա ապահովագրությամբ։ Քանի դեռ Ձեր բուժումը բավականաչափ առաջ չի գնացել, որևէ ազնիվ թիվ հնարավոր չէ նշել։
Փոխհատուցումը սովորաբար ներառում է անցյալ և ապագա բժշկական խնամքը, կորցրած վաստակը և վաստակելու կարողության կորուստը։ Այն ներառում է նաև ոչ տնտեսական կորուստներ, ինչպիսիք են ցավը, տագնապը և այն զբաղմունքների կորուստը, որոնցով նախկինում զբաղվում էիք։ Ապահովագրական պոլիսի սահմանաչափերը հաճախ գործնականում սահմանում են առավելագույն շեմը, իսկ բժշկական գրավային պահանջները (medical liens) պետք է մարվեն ստացված ցանկացած փոխհատուցումից։ Թե ինչպես են այս տարրերը համադրվում, բացատրված է հաշտության համաձայնությունների և դատավճիռների մասին էջում։
Պե՞տք է խոսեք ապահովագրական ընկերության հետ
Դուք կարող եք վթարի մասին հայտնել Ձեր սեփական ապահովագրողին։ Սակայն իրավական պարտավորություն չունեք մյուս կողմի ապահովագրողին ձայնագրված ցուցմունք տալու։ Ապահովագրական գործակալի խնդիրն է սահմանափակել ընկերության վճարելիք գումարը, որքան էլ զանգը բարեկամական թվա։
Ձայնագրված ցուցմունքները, բժշկական տվյալների լայն լիազորագրերը և վաղ հաշտության առաջարկներն այն երեք կետերն են, որտեղ պահանջներն առավել հաճախ կորցնում են իրենց արժեքը։ Թե ինչ են հարցնում ապահովագրական գործակալները և ինչու, բացատրված է ապահովագրողին ցուցմունք տալու մասին էջում։
Կալիֆոռնիայում անձնական վնասվածքի գործում Ձեր իմիգրացիոն կարգավիճակը չի կարող օգտագործվել որպես ապացույց (Evidence Code § 351.2)։ Մյուս կողմը չի կարող դրա մասին հարցնել։ Այն չի ազդում փոխհատուցում ստանալու Ձեր իրավունքի վրա։
Որքա՞ն արժե անձնական վնասվածքների փաստաբանը մեզ մոտ
Ընկերությունը անձնական վնասվածքների գործերը վարում է 33% պայմանական վարձավճարով։ Վարձավճարը ստացված փոխհատուցման մի մասն է, և ընկերությունը ոչինչ չի գանձում ո՛չ նախապես, ո՛չ էլ ժամավճարով։ Եթե փոխհատուցում չստացվի, փաստաբանի վարձավճար չեք վճարում, թեև կարող եք պատասխանատու մնալ գործի ծախսերի համար։ Դրանք ներառում են դատական տուրքերը, բժշկական փաստաթղթերի տրամադրման վճարները և ցուցմունքների արձանագրման (deposition) ծախսերը։ Նախքան ստորագրելը՝ Ձեր գրավոր պայմանագրում կտեսնեք, թե ինչպես է ընկերությունը վարվում ծախսերի հետ։ Ընկերության կիրառած վարձավճարի բոլոր մոդելները ներկայացված են վարձավճարների և խորհրդատվությունների էջում։
Անձնական վնասվածքների փաստաբանի հետ Ձեր առաջին խորհրդատվությունն անվճար է և տևում է մոտ երեսուն րոպե։ Այն հասանելի է անգլերեն, հայերեն, ռուսերեն կամ իսպաներեն, իսկ վնասվածքների վերաբերյալ զանգերին պատասխանում է Մարիան՝ (220) 999-9009 համարով։

