Ապաստանը INA § 208-ով նախատեսված պաշտպանություն է Միացյալ Նահանգներում գտնվող այն անձի համար, ով հետապնդման է ենթարկվել կամ ունի հետապնդման հիմնավոր վախ՝ ռասայի, կրոնի, ազգության, քաղաքական հայացքների կամ որոշակի սոցիալական խմբի անդամության պատճառով։ Դիմումը ներկայացվում է I-589 ձևով, որպես կանոն՝ վերջին ժամանումից հետո մեկ տարվա ընթացքում։ Ապաստանը թույլ է տալիս ապրել և աշխատել այստեղ, իսկ մեկ տարի անց՝ դիմել գրին քարտի (մշտական բնակության քարտի) համար։
Գրել և ստուգել է
Վերջին ստուգումը
| Կարգավորող օրենքը | INA § 208 (8 U.S.C. § 1158) |
|---|---|
| Հիմնական ձևը | I-589 ձև՝ Application for Asylum and for Withholding of Removal (ապաստանի և հեռացման կասեցման դիմում) |
| Ներկայացման ժամկետը | Որպես կանոն՝ վերջին ժամանումից մեկ տարի, սահմանափակ բացառություններով |
| Ով է որոշում | USCIS-ի ապաստանի հարցերով ծառայողը, իսկ եթե գտնվում եք երկրից հեռացման վարույթում՝ իմիգրացիոն դատավորը |
| Ընտանիքը | Կարող են ներառվել ամուսինը և 21 տարեկանից փոքր չամուսնացած երեխաները |
| Ուր է տանում | Գրին քարտի իրավունք ապաստան ստանալուց մեկ տարի անց, այնուհետև՝ քաղաքացիություն |
Ո՞վ կարող է ապաստան ստանալ Միացյալ Նահանգներում
Ապաստանի դիմումով Դուք Միացյալ Նահանգներից պաշտպանություն եք խնդրում Ձեր երկրում հետապնդումից։ Դուք կարող եք իրավունք ունենալ ապաստանի, եթե գտնվում եք Միացյալ Նահանգներում և հետապնդման եք ենթարկվել կամ ունեք դրա հիմնավոր վախ՝ հինգ պաշտպանված հիմքերից մեկի պատճառով։ Վնասը պետք է գա կառավարությունից կամ այնպիսի մարդկանցից, որոնց կառավարությունն ի վիճակի չէ կամ չի ցանկանում վերահսկել։
Ապաստանի մասին օրենքը ծանոթ բառերն օգտագործում է հատուկ իմաստով։ Դուք պետք է ապացուցեք սահմանման յուրաքանչյուր մասն առանձին, և փաստաբանը դրանցից յուրաքանչյուրը կհամադրի Ձեր պատմության հետ։ Հիմնական կանոնները սահմանված են INA § 208-ում, և ապաստանը պաշտպանության մի քանի ձևերից մեկն է, որոնք նկարագրված են ապաստանի և մարդասիրական իմիգրացիայի մեր ընդհանուր էջում։
- Հետապնդում (persecution) Լուրջ վնաս կամ լուրջ վնասի սպառնալիք, օրինակ՝ բռնություն, կալանք, խոշտանգում կամ ծանր խտրականություն։ Միայն ոտնձգությունը սովորաբար բավարար չէ, սակայն բազմաթիվ ավելի փոքր վնասներ միասին կարող են բավարար լինել։
- Հիմնավոր վախ (well-founded fear) Ապագա վնասի իրական վախ, որը կունենար Ձեր դրության մեջ գտնվող ցանկացած ողջամիտ մարդ։ Գերագույն դատարանը ճանաչել է, որ վնասի հավանականությունը կարող է զգալիորեն ցածր լինել հիսուն տոկոսից և, այնուամենայնիվ, հաշվի առնվել։
- Պաշտպանված հիմք (protected ground) Ռասա, կրոն, ազգություն, քաղաքական հայացքներ կամ որոշակի սոցիալական խմբի անդամություն։ Սոցիալական խումբը սահմանվում է ընդհանուր հատկանիշով, որը Դուք չեք կարող կամ չպետք է ստիպված լինեք փոխել, օրինակ՝ ընտանեկան կապերը, իսկ թե արդյոք խումբը համապատասխանում է պահանջներին, կախված է փաստերից։
- Պատճառական կապ (nexus) Կապը վնասի և հիմքի միջև։ Պաշտպանված հիմքը պետք է լինի առնվազն կենտրոնական պատճառներից մեկը, որով հետապնդողը թիրախավորել է Ձեզ, և ոչ թե պարզապես պատահական հանգամանք։
Եթե անցյալում հետապնդման եք ենթարկվել, օրենքը ենթադրում է, որ ապագա հետապնդման Ձեր վախը հիմնավոր է։ Կառավարությունը կարող է հերքել այդ ենթադրությունը, օրինակ՝ ցույց տալով, որ պայմանները հիմնովին փոխվել են, կամ որ Դուք կարող եք անվտանգ ապրել Ձեր երկրի մեկ այլ հատվածում։
Ո՞րն է ապաստանի դիմումի մեկամյա ժամկետը
Օրենքը, որպես կանոն, պահանջում է, որ ապաստանի համար դիմեք Միացյալ Նահանգներ Ձեր վերջին ժամանումից հետո մեկ տարվա ընթացքում։ Ժամկետը հաշվվում է ամենավերջին մուտքից, այլ ոչ թե առաջինից։
Գոյություն ունի բացառությունների երկու տեսակ։ Փոփոխված հանգամանքները (changed circumstances) վերաբերում են նոր փաստերին, որոնք ազդում են Ձեր իրավունքի վրա, օրինակ՝ Ձեր երկրում իշխանափոխությունը կամ Ձեր դեմ նոր սպառնալիքը։ Արտակարգ հանգամանքները (extraordinary circumstances) վերաբերում են այն պատճառներին, որոնց հետևանքով չեք կարողացել ժամանակին դիմել, օրինակ՝ ծանր հիվանդությունը, հոգեբանական տրավմայի հետևանքները կամ օրինական կարգավիճակը, որը գործել է դիմելուց կարճ ժամանակ առաջ։ Երկու դեպքում էլ Դուք, այնուամենայնիվ, պետք է դիմեք տվյալ հանգամանքից հետո ողջամիտ ժամկետում։
Ժամկետը բաց թողնելը բոլոր դռները չի փակում։ Հեռացման կասեցումը և Խոշտանգումների դեմ կոնվենցիայով (Convention Against Torture) նախատեսված պաշտպանությունը ներկայացման ժամկետ չունեն, և դրանք խնդրվում են նույն I-589 ձևով։ Հեռացման կասեցման էջը բացատրում է, թե ինչով են դրանք տարբերվում ապաստանից։
Ինչպե՞ս է ներկայացվում ապաստանի դիմումը
Ապաստանի դիմումը ներկայացվում է I-589 ձևով՝ կամ USCIS-ին (ԱՄՆ քաղաքացիության և իմիգրացիայի ծառայություններ), կամ իմիգրացիոն դատարան։ USCIS-ը կայքում հրապարակում է ձևի գործող խմբագրությունը և հրահանգները։ Թե որտեղ եք դիմում, կախված է նրանից, թե արդյոք կառավարությունը Ձեր դեմ երկրից հեռացման վարույթ սկսել է։
Ապաստանի ակտիվ դիմումը (affirmative asylum) ներկայացվում է USCIS-ին, երբ Դուք երկրից հեռացման վարույթում չեք։ Պաշտպանական դիմումը (defensive asylum) ներկայացվում է իմիգրացիոն դատավորին՝ որպես պատասխան Դատարան ներկայանալու ծանուցագրին (Notice to Appear)։ Ապաստանի չափանիշը երկու դեպքում էլ նույնն է, տարբեր են միայն միջավայրը և ընթացակարգը։
- Ձեր պատմության պատրաստում Դուք և Ձեր փաստաբանը Ձեր իսկ խոսքերով կազմում եք գրավոր հայտարարություն (declaration)՝ այնքան հանդիպումների ընթացքում, որքան անհրաժեշտ է Ձեզ, և հավաքում ապացույցներն ու թարգմանությունները։
- I-589 ձևի ներկայացում Դիմումում նշվում եք Դուք և գործում ներառված ամուսինն ու երեխաները, և Դուք այն ստորագրում եք՝ սուտ ցուցմունք տալու համար պատասխանատվության ներքո։
- Կենսաչափական տվյալներ USCIS-ը նշանակում է մատնահետքերի և լուսանկարի հանձնում՝ անձի ստուգման համար։
- Հարցազրույց կամ դատական լսում Ապաստանի հարցերով ծառայողը Ձեզ հետ հարցազրույց է անցկացնում առանձին գրասենյակում, կամ իմիգրացիոն դատավորը լսում է Ձեր ցուցմունքը դատարանում։
- Որոշում Ծառայողը կարող է ապաստան շնորհել։ Եթե ծառայողը չի շնորհում այն, և Դուք այլ օրինական կարգավիճակ չունեք, գործն ուղարկվում է իմիգրացիոն դատավորին։ Այնուհետև դատավորը գործը քննում է նորից՝ սկզբից։
Եթե Ձեր գործն արդեն դատարանում է, երկրից հեռացման վարույթի էջը բացատրում է, թե ինչպես է դատարանը նշանակում լսումները, և ինչպես է դատավորը որոշում կայացնում։
Ի՞նչ ապացույցներ են հիմնավորում ապաստանի դիմումը
Ապաստանի գործի կենտրոնում Ձեր սեփական ցուցմունքն է, և միայն արժանահավատ ցուցմունքը կարող է բավարար լինել։ Ծառայողներն ու դատավորները նաև ակնկալում են լրացուցիչ ապացույցներ, եթե դրանք ողջամտորեն հասանելի են Ձեզ։
- Ձեր հայտարարությունը Մանրամասն, ժամանակագրական պատմություն այն մասին, թե ինչ է տեղի ունեցել, ով է դա արել, և ինչու եք կարծում, որ թիրախավորել են հենց Ձեզ։
- Անձնական փաստաթղթեր Անձը հաստատող փաստաթղթեր, անդամության քարտեր, ծանուցագրեր, բժշկական փաստաթղթեր, լուսանկարներ կամ Ձեր ստացած հաղորդագրություններ։
- Վկաների հայտարարություններ Նամակներ ընտանիքի անդամներից, հարևաններից, հոգևորականներից կամ գործընկերներից, ովքեր գիտեն, թե ինչ է տեղի ունեցել։
- Երկրի իրավիճակը ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի, ՄԱԿ-ի և մարդու իրավունքների կազմակերպությունների զեկույցներ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչի են բախվում Ձեր դրության մեջ գտնվող մարդիկ։
- Մասնագիտական գնահատումներ Բժշկական կամ հոգեբանական գնահատումներ, որոնք փաստում են վնասվածքները կամ տրավմայի երկարատև հետևանքները։
Օտար լեզվով յուրաքանչյուր փաստաթղթի անհրաժեշտ է ամբողջական անգլերեն թարգմանություն՝ թարգմանչի հավաստագրմամբ։ Շատերը չեն կարող անվտանգ կապվել իրենց երկրում որևէ մեկի հետ՝ ապացույցներ հավաքելու համար։ Օրենքը հաշվի է առնում, թե ինչն է ողջամտորեն հասանելի Ձեզ։
Որոշ մարդիկ այստեղ ժամանելուց հետո նաև ծանր հանցագործության զոհ են դարձել։ Այդ դեպքում հանցագործության զոհերի համար նախատեսված U վիզան կարող է երկրորդ ուղի լինել ապաստանի դիմումին զուգահեռ, և փաստաբանը կդիտարկի, թե որն է պետք ներկայացնել առաջինը։
Ի՞նչ է տեղի ունենում ապաստանի հարցազրույցում
Ապաստանի հարցազրույցը գաղտնի, ոչ մրցակցային զրույց է USCIS-ի ապաստանի հարցերով վերապատրաստված ծառայողի հետ, որը սովորաբար տևում է մի քանի ժամ։ Կառավարության որևէ իրավաբան Ձեր դեմ հանդես չի գալիս, և հարցազրույցը բաց չէ հանրության համար։
Ծառայողը Ձեզ երդում է տալիս, ուսումնասիրում Ձեր դիմումում նշված տեղեկությունները և խնդրում Ձեր իսկ խոսքերով նկարագրել, թե ինչ է տեղի ունեցել։ Ձեր փաստաբանը կարող է ներկա լինել, հանդես գալ եզրափակիչ խոսքով և ներկայացնել լրացուցիչ ապացույցներ։ Անհրաժեշտության դեպքում կարող եք ընդմիջում խնդրել։ Թարգմանիչների վերաբերյալ գործող կանոնները սահմանում է ապաստանի գրասենյակը, և Ձեր փաստաբանը դրանք կճշտի մինչև հարցազրույցի օրը։
Ծառայողները մանրազնին ստուգում են՝ արդյոք Ձեր գրավոր հայտարարությունը, ցուցմունքը և փաստաթղթերը համահունչ են միմյանց։ Նախապատրաստությունը կարևոր է հենց այդ պատճառով, և ոչ թե այն պատճառով, որ ճշմարտությունը փորձի կարիք ունի։ Ազնիվ «չեմ հիշում»-ը միշտ ավելի լավ է, քան ենթադրությունը։
Ո՞ւմ է արգելված ապաստան ստանալը
Որոշ մարդիկ, ովքեր համապատասխանում են փախստականի սահմանմանը, այնուամենայնիվ չեն կարող ապաստան ստանալ, քանի որ օրենքն արգելում է դա։ Արգելքները նշված են INA § 208-ում, և փաստաբանը կստուգի դրանցից յուրաքանչյուրը, նախքան մենք որևէ բան կներկայացնենք։
- Մեկամյա ժամկետը Ուշացած դիմում՝ առանց համապատասխան բացառության։
- Այլոց հետապնդումը Պաշտպանված հիմքով այլ մարդկանց հետապնդմանը մասնակցած լինելը։
- Ծանր հանցագործություններ Միացյալ Նահանգներում առանձնապես ծանր հանցագործության (particularly serious crime) համար դատապարտվածություն կամ լուրջ հիմքեր կարծելու, որ Դուք արտերկրում կատարել եք ոչ քաղաքական բնույթի ծանր հանցագործություն։
- Անվտանգության հիմքեր Ողջամիտ հիմքեր՝ Ձեզ ԱՄՆ անվտանգության համար վտանգ համարելու, այդ թվում՝ ահաբեկչության հետ կապված հիմքեր։
- Հաստատուն վերաբնակեցում (firm resettlement) Այստեղ ժամանելուց առաջ մեկ այլ երկրում մշտական կարգավիճակի առաջարկ ստացած լինելը։
Ապաստանը նաև հայեցողական է, ուստի դատավորը կամ ծառայողը կարող է գնահատել Ձեր ամբողջ անցյալը։ Օրենքը շատ լուրջ է վերաբերվում ազնվությանը․ գիտակցաբար կեղծված դիմումը կարող է անձին ընդմիշտ զրկել ապագա իմիգրացիոն արտոնություններից։
Ի՞նչ է լինում ապաստան ստանալուց հետո
Ապաստանը թույլ է տալիս Ձեզ անժամկետ ապրել և աշխատել Միացյալ Նահանգներում և ճանապարհ է բացում դեպի մշտական բնակություն և քաղաքացիություն։ Այն նաև թույլ է տալիս վերամիավորվել մերձավոր ընտանիքի անդամների հետ։
- Ընտանիքին բերելը Ապաստան ստանալուց հետո երկու տարվա ընթացքում Դուք, որպես կանոն, կարող եք I-730 ձև ներկայացնել Ձեր գործում չներառված ամուսնու կամ քսանմեկ տարեկանից փոքր չամուսնացած երեխաների համար։
- Ճամփորդելը Արտերկիր ցանկացած ուղևորությունից առաջ կարող եք I-131 ձևով փախստականի ճամփորդական փաստաթուղթ խնդրել։
- Գրին քարտ Որպես ապաստան ստացած անձ մեկ տարի ֆիզիկապես երկրում գտնվելուց հետո կարող եք I-485 ձևով դիմել մշտական բնակության համար։
- Քաղաքացիություն Պահանջվող ժամկետով գրին քարտ ունենալուց հետո կարող եք N-400 ձևով դիմել նատուրալիզացիայի համար։
Որքա՞ն արժե ապաստանի դիմումը
Ապաստանի դիմումի համար մենք սահմանում ենք ֆիքսված վարձավճար, որը գրավոր համաձայնեցվում է նախքան որևէ աշխատանք սկսելը։ Վարձավճարը չի ավելանում, եթե USCIS-ը տեղափոխում է ապաստանի հարցազրույցի օրը, կամ նախապատրաստությունը նախատեսվածից երկար է տևում։ Պետական տուրքերը, երբ դրանք կիրառելի են, սահմանվում են օրենքով և USCIS-ի կողմից, և Դուք դրանք վճարում եք առանձին։ Վարձավճարների և խորհրդատվությունների էջը բացատրում է, թե ինչ է ներառում ֆիքսված վարձավճարը։
Առաջին խորհրդատվությունն անվճար է, գաղտնի և տևում է մոտ երեսուն րոպե՝ անձամբ Գլենդելում, հեռախոսով կամ տեսազանգով։